วัยรุ่นเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างทั้งตัวเอง สภาพแวดล้อม สภาพสังคม หลายเหตุการณ์เกิดครั้งแรกในวัยนี้ รวมทั้งเรื่องเพศ ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติ เกี่ยวข้องกับทุกวัยตั้งแต่เกิดจนตาย แต่สังคมกลับไม่ได้เตรียมพร้อมให้วัยรุ่นเข้าใจอย่างถูกต้อง จนกลายเป็นปัญหาต่างๆ ตามมา เช่น ท้องไม่พร้อม ติดโรค ออกเรียนกลางคัน ติดยาเสพติด ฯลฯ ที่ผู้ใหญ่ต้องให้การช่วยเหลือ ซึ่ง case conference หรือ การช่วยเหลือรายกรณี ถือว่าเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยให้คนทำงานมองปัญหาวัยรุ่นแบบองค์รวม หลากมิติ ทั้งกาย ใจ และสังคม เพราะวัยรุ่นไม่ได้มีปัญหาเพียงปัญหาเดียว และทุกปัญหามีความเชื่อมโยงกัน เช่น ครอบครัว เศรษฐกิจ การเรียน สุขภาพ กฎหมาย เป็นต้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องประสานทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง (สหวิชาชีพ) เพื่อให้การช่วยเหลือทั้งครอบครัว ไม่ใช่เพียงเคสเท่านั้น เพราะถ้าครอบครัวเปลี่ยนแปลง ปัญหาของเคสจะคลี่คลายไปด้วย
คุณจรีรัตน์ กังพานิช พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ สถานีอนามัยตำบลเขารูปช้าง สาขา 2 (เขาแก้ว) เล่าว่า ตนเองก็เคยเรียนมา แต่ยังไม่เคยจัดร่วมกับคนอื่น ได้มาเรียนรู้การทำ case conference อย่างเป็นระบบจากมูลนิธิแพธทูเฮลท์ พอเริ่มต้นจากเคสแรก ก็ทำให้มีเคสต่อมาเรื่อยๆ ซึ่งกระบวนการทำ case conference นั้น เริ่มต้นจากการ 1.ค้นหาปัญหา (สังเกต) 2.เตรียมเรื่องราวเคส โดยหาข้อมูลจากคนที่เกี่ยวข้อง เช่น ครอบครัว ชุมชน อสม. ครู ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ 3.วิคราะห์ปัญหาว่ามีอะไรบ้าง เป้าหมายที่ต้องการคืออะไร 4.วิเคราะห์ผู้เกี่ยวข้องที่จะช่วยเหลือเคส เช่น ผู้ใหญ่บ้าน คนในครอบครัว ครู บ้านพักเด็ก นิติกร เทศบาล สาธารณสุข นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ ชมรม มูลนิธิ หมอ พยาบาล ฯลฯ 5.ประสานงาน เรียนเชิญประชุม 6.เขียนเรื่องราวเคส ทำผังความสัมพันธ์ในครอบครัว 7.จัดประชุมสหวิชาชีพ วิเคราะห์รายบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเคส 8.หาผู้จัดการเคส (case manager) เพื่อจัดประชุม ติดต่อ ติดตาม ประสานงานต่อเนื่อง และ 9.ประเมินผลการช่วยเหลือ

ด้านคุณชุติพรรณ สุริแสง หัวหน้าฝ่ายพัฒนาชุมชน กองสวัสดิการและสังคม เทศบาลเมืองเขารูปช้าง บอกเล่าประสบการณ์การทำงานในโครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด พบว่า 40 % ของผู้ลงทะเบียน เป็นแม่วัยรุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี ต่ำสุดอายุ 14 ปี บางรายท้องซ้ำ บางรายปู่ย่ามารับแทน เพราะเป็นคนเลี้ยง บางรายเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว บางรายสถานะครอบครัวด้อยโอกาส พอมีโอกาสเรียนรู้การจัด case conference รู้สึกว่าได้เครื่องมือที่ช่วยเหลือเคสได้จริง ได้เครือข่าย รู้สึกว่าไม่โดดเดี่ยว มีเพื่อนร่วมคิด ร่วมปรึกษา

ส่วน คุณขนิษฐา ลิบัง ประธาน อสม. รพสต.บ้านโมคลาน อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช ที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมนี้ กล่าวว่า ตนเองเป็นวิทยากรอบรมพ่อแม่ และเป็น อสม. ด้วย ทำให้เจอเคสหลายเคส ที่ยังช่วยเหลือได้ไม่เต็มที่ อยากเอาวิธีการทำ case conference ไปทำในชุมชนของเรา เพื่อให้เคสได้รับการดูแลที่ครอบคลุมมากขึ้น”

จะเห็นได้ว่า การช่วยเหลือรายกรณี ไม่ใช่ “การจัดการ” แต่คือ “การเรียนรู้” วิธีการช่วยเหลือตามสภาพปัญหา และความต้องการของเคส เรียนรู้การทำงานของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ร่วมกัน ทุกคนเริ่นต้นทำได้ เป็นเจ้าภาพในการแก้ปัญหาวัยรุ่นร่วมกัน เพื่อชีวิตที่มีคุณภาพของลูกหลานเราเอง

ร่วมแสดงความคิดเห็น