การทำงานเพื่อส่งเสริมสุขภาวะเด็กและเยาวชน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานในท้องถิ่น แต่ใครจะรู้บ้างว่ามันไม่ง่ายอย่างที่คิด แต่ก็ใช่ว่ายากเกินจะไปถึง เพราะทุกอย่างต้องมีก้าวแรกของการเริ่มต้นเสมอ เช่นเดียวกับ 4 คนนี้ที่ทำงานเพื่อเด็กและเยาวชนอย่างแท้จริง แม้ต่างพื้นที่ แต่หัวใจเดียวกัน

“ตอนแรกยังตั้งคำถาม และไม่มั่นใจเหมือนกัน เพราะเราไม่ใช่ตัวจริง เราแค่สังเกตการณ์เท่านั้นเอง”
ประโยคแรกเริ่มของคุณสกุลวรรณ ดวงแข ผู้อำนวยการกองสวัสดิการฯ เทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา ก่อนจะบอกเล่าที่มาที่ไปว่าตนเองมีโอกาสได้สังเกตการณ์การอบรมหลักสูตรพัฒนาทักษะการสื่อสารเรื่องเพศกับลูก ที่ดำเนินการโดยเชฟรอนร่วมกับมูลนิธิแพธทูเฮลท์ ซึ่งกลุ่มเป้าหมายคือพ่อแม่ รู้สึกถึงความต่างตั้งแต่กระบวนการ จากนั่งฟังเฉยๆ เป็นการมีส่วนร่วมทั้ง ฟัง แลกเปลี่ยน และให้ความคิดเห็น “เป็นวิธีการที่มหัศจรรย์ ที่สามารถช่วยเหลือลูกหลานของเราได้หลายเรื่อง ไม่ว่าจะท้อง โดนรังแก หรือยาเสพติด” หลังจากนั้นก็กลายมาเป็นคนทำงานเพื่อสุขภาวะเด็กและเยาวชนตัวจริง และมองว่าเป็นภารกิจที่ต้องทำอยู่แล้ว เพราะต้องดูแลตั้งแต่เกิดจนตาย ทำเพื่อบ้านเกิด และได้ประยุกต์เข้าไปในโครงการศูนย์พัฒนาครอบครัว ทำแผน นำเสนอผู้บริหาร จนมีงบประมาณทำงานต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม “งบประมาณไม่ใช่ปัญหา ถ้ามีแผนที่ชัดเจน ที่สำคัญ ‘ใจมา เวลามี’ ต้องเปิดใจเป็นอย่างแรก เราพร้อมที่จะพัฒนาเด็กหรือไม่? เด็กจะมีบุญมาก ถ้าเค้าได้อยู่ในพื้นที่ ที่จะคอยพัฒนาเค้า” คุณสกุลวรรณ กล่าว
ในหน่วยงานเดียวกันกับคุณสกุลวรรณ ยังมีนักพัฒนาชุมชนที่เข้มแข็ง คุณฉัตรวารี แท่นสุวรรณ ผู้สนับสนนุนการทำงานนี้ กล่าวเสริมว่า “เห็นประโยชน์ที่ทำกับตัวเองแล้ว ก็คิดว่าอยากให้คนอื่นได้เห็น ได้สัมผัส อย่างที่เราเห็น เพื่อเป็นประโยชน์กับพวกเขาบ้าง ถึงแม้เปลี่ยนแปลงแค่ครอบครัวเดียว คนทำงานก็ถือว่าประสบความสำเร็จ และมีความสุขแล้ว เราต้องถามตัวเองก่อนว่า เราเป็นข้าราชการเพื่อใคร? เราจะทำอะไรเพื่อให้เกิดความมีคุณค่าของการเป็นข้าราชการในตัวเรา”

ด้านคุณสายวะลักษณ์ สมศรี นักพัฒนาชุมชน เทศบาลตำบลห้วยลาน จังหวัดพะเยา เล่าว่า ได้รับการชักชวนให้ร่วมโครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ร่วมกับมูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนาและเทศบาลฯ ซึ่งกลุ่มเป้าหมายคือเด็กอายุ 0-18 ปี ช่วงแรกรู้สึกลำบากใจ ไม่รู้จะร่วมทำโครงการอย่างไร เนื่องจากเป็นโครงการระยะยาว 3 ปี ไม่คุ้นเคยเหมือนกับโครงการอื่นๆ ที่เป็นระยะสั้นกว่า โดยเริ่มจากการตั้งคณะทำงาน ทั้งชุดใหญ่ ชุดเล็ก มีโรงเรียนเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก ลองทำ Case Conference (การช่วยเหลือรายกรณี) เป็นตัวอย่างให้คนทำงานได้เห็นภาพการช่วยเหลือเด็กและการทำงานร่วมกันที่ชัดเจนมากขึ้น “ไม่รู้ว่าเป็นโชคดีหรือโชคร้ายที่โดนชวน แต่ก็ทำมาตั้งแต่ปี 2559 จากที่ไม่รู้อะไรเลย จน 3 ปี ผ่านมา ทำให้เราสามารถเดินต่อเองได้”
“ทำงานเรื่องเด็ก เหนื่อยมาก ไม่อยากทำแล้ว เพราะเราทำเอง ผู้ใหญ่ทำเอง ไม่เคยมีเด็กเลย” เสียงสะท้อนจากคุณชัชวาล เกิดมาก หัวหน้าสำนักปลัด อบต.เขาล้าน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ บอกเล่าเมื่อครั้งทำงานกับเยาวชนช่วงแรก (พ.ศ.2557) ผ่านสภาเด็กฯ ที่ใช้วิธีการจับลูกหลานของเจ้าหน้าที่มาใส่รายชื่อคณะกรรมการ เวลาจัดกิจกรรมเกี่ยวกับเด็ก ไม่เคยมีเด็กอยู่ร่วมเลย จนกระทั่งอัตราการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นสูงขึ้นมาเป็นอันดับที่ 2 ของประเทศ ก็เกิดไฟในตัวลุกขึ้นมา แต่ยิ่งจับเด็กมาอบรม เด็กยิ่งหาย ยังไม่รู้วิธีอยู่ดี จนลองเปลี่ยน “ให้เด็กพูด เด็กคิด เด็กทำ แล้วเราสนับสนุน สรุปผลคือเริ่ดกว่าที่เราคิดจนหัวแตกอีก” หลังจากให้เด็กลงมือทำด้วยตัวเอง จนเห็นผลสำเร็จ ทางอบต.ก็มีโครงการเยาวชนเพื่อเยาวชนจำนวนมาก เช่น วัยรุ่นเขาล้านยุคใหม่ ต้นไม้ถวายราชินี แว๊นไปวัด หนังสติ๊กพลิกผืนป่า เด็กกินท่อมก็มีหัวใจ ฯลฯ “แม้กิจกรรม อาจจะไม่ได้ตอบโจทย์ลดท้องวัยรุ่นโดยตรง แต่เราเปลี่ยนทัศนคติเด็กบ้านๆ เด็กแว๊นๆ ให้เป็นเด็กรักดีในสังคม พอผู้ใหญ่เห็นผลงาน เค้าก็เชื่อใจพวกเรา ให้เด็กมาร่วมกันทำกิจกรรม” การทำงานกับเด็ก ต้อง “ให้เด็กคิด เราอย่าคิด เราเป็นส่วนหนุนเสริม ทำงานแบบนี้ ไม่มีใครหรอกที่ไม่เห็นคุณ ลองทำก่อน กล้าที่จะเริ่ม แล้วทุกอย่างจะตามมา” คุณชัชวาลกล่าวทิ้งท้าย
จากจุดเริ่มต้นสู่การเปลี่ยนแปลงในเยาวชน คนทำงาน หน่วยงาน และท้องถิ่น ที่พวกเราได้สร้างและดูแลอนาคตของเรา เพื่อเป้าหมายเดียวกันคือสุขภาวะของเด็กและเยาวชน ถ้าพวกเราไม่เริ่ม ไม่ทำในวันนี้ แล้วอนาคตของพวกเราจะเป็นเช่นไรต่อไป ลองคิดดู

หัวข้อ “ท้องถิ่นกับภารกิจเพื่อสุขภาวะเด็กและเยาวชน”
การประชุมแลกเปลี่ยนประสบการณ์และบทเรียนคณะทำงานภายใต้โครงการส่งเสริมสุขภาวะเยาวชน 4+4 อปท.จ.สงขลา
“ท้องถิ่นเพื่อน้อง : คนใต้ หยัดได้” 8 พ.ย.61 โรงแรมกรีนเวิร์ดพาเลซ จ.สงขลา

ร่วมแสดงความคิดเห็น